Sultangazi Görsevkent Sitesi Yıkıldı: İstanbul'da Kentsel Dönüşüm İvme Kazandı

İstanbul'un kentsel dönüşüm haritasında son dönemde en dikkat çekici adımlardan biri Sultangazi'de atıldı. İlçenin simgesi hâline gelen Görsevkent Sitesi, depreme dayanıksız yapı stokunun tasfiye edilmesi amacıyla başlatılan dönüşüm süreci kapsamında kontrollü şekilde yıkıldı. Hak sahipleriyle yapılan uzun süreli görüşmelerin ardından tamamlanan yıkım, İstanbul'da uzlaşıya dayalı kentsel dönüşümün somut örneklerinden biri olarak öne çıktı.

Yıkım süreci nasıl ilerledi?

Görsevkent Sitesi'nde yer alan bloklar, yapılan güvenlik ve statik incelemelerin ardından riskli yapı statüsüne alınmıştı. Tahliye süreci tamamlanan bloklarda elektrik, su ve doğalgaz gibi altyapı bağlantıları güvenli biçimde kesildi. Ardından saha çevresi emniyet bariyerleriyle ayrılarak makineli yıkım çalışmalarına başlandı. Yıkım sırasında toz yayılımını azaltmak için su püskürtme yöntemi uygulandı; çevredeki binalarda, okul ve sağlık tesislerinde herhangi bir olumsuzluk yaşanmadı.

Hak sahipleri için ne değişecek?

Kentsel dönüşüm kapsamında yıkılan binaların yerine yapılacak yeni konutlar, güncel deprem yönetmeliğine uygun şekilde inşa edilecek. Projede enerji verimliliği, yangın güvenliği ve erişilebilirlik standartlarının üst seviyede tutulması hedefleniyor. Hak sahiplerine sunulan avantajlar şöyle sıralanıyor:

• Güvenli konut: Yeni bloklar, Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği 2018 kriterlerine göre tasarlanıyor.
• Kira yardımı: Yıkım ve inşaat sürecinde hak sahiplerine aylık kira desteği sağlanıyor.
• Eşit alan prensibi: Yeni yapılacak dairelerin mümkün olduğunca hak sahibinin mevcut brüt alanına denk gelmesi planlanıyor.
• Sosyal donatı: Proje alanında yeşil alan, otopark, çocuk oyun alanları ve sosyal tesisler yer alacak.

İstanbul için neden önemli?

Türkiye'nin en büyük deprem riski taşıyan metropollerinden biri olan İstanbul'da 1.5 milyondan fazla konutun riskli yapı stoğu içinde olduğu tahmin ediliyor. 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun kapsamında yürütülen projeler, hem can kaybı riskini azaltmak hem de şehirlerin yaşam kalitesini yükseltmek için kritik bir rol üstleniyor. Sultangazi gibi yoğun nüfuslu ilçelerde, 1990'lı ve 2000'li yıllarda hızlı şehirleşme döneminde inşa edilen pek çok yapının bu sürece dahil edilmesi gerektiğine dikkat çekiliyor.

Uzlaşı modeli ön plana çıkıyor

Görsevkent örneğinde görüldüğü gibi, son dönemde hak sahipleriyle %100 uzlaşıya dayalı kentsel dönüşüm modeli yaygınlaşıyor. Bu modelde mal sahipleri, yüklenici firma ve belediye ortak bir masa etrafında bir araya gelerek sözleşmeyi imzalıyor. Uzlaşı sağlanan projelerde tahliye ve yıkım süreci daha hızlı ilerlerken, hak sahiplerinin şikâyet ve mağduriyet oranı da önemli ölçüde düşüyor.

Dönüşümün ekonomiye katkısı

Kentsel dönüşüm projeleri yalnızca konut güvenliğini artırmıyor, aynı zamanda inşaat sektörü başta olmak üzere pek çok alanı da hareketlendiriyor. Sultangazi'de süregelen projelerin tamamlandığında;

• Yeni istihdam olanakları oluşması,
• Çevre mahallelerde ticari hareketliliğin artması,
• Gayrimenkul değerlerinde yukarı yönlü bir ivme yaşanması,
• Sosyal donatı ve kamusal alanların zenginleşmesi bekleniyor.

Sonraki adım: yeni projenin temeli

Yıkımı tamamlanan alanda şimdi saha temizliği, hafriyat taşıma ve zemin etüt çalışmaları sürüyor. Zemin verilerinin değerlendirilmesinin ardından temel kazı ve inşaat aşamasına geçilmesi planlanıyor. İnşaat süreci boyunca hak sahiplerinin düzenli bilgilendirilmesi ve şeffaf bir iletişim mekanizmasının korunması, projenin uzun vadeli başarısı için kritik önemde görülüyor.

Sonuç olarak, Sultangazi Görsevkent Sitesi'nin yıkımı; İstanbul'un deprem gerçeğiyle yüzleşen, katılımcı ve planlı bir dönüşüm iradesinin önemli göstergelerinden biri oldu. Benzer projelerin ülke genelinde yaygınlaşmasıyla birlikte, şehirlerimizin daha güvenli, yaşanabilir ve sürdürülebilir bir geleceğe kavuşması hedefleniyor.