Kayseri Kazım Karabekir'de 3. Etap Kentsel Dönüşüm

Kayseri'de Kazım Karabekir Mahallesi'nde yürütülen kentsel dönüşüm çalışmalarında üçüncü etabın başlatılacağı bildirildi. Kentin uzun süredir aşamalı biçimde ilerleyen dönüşüm programında yeni bir etabın gündeme gelmesi, bölgedeki maliklerin süreçte hangi adımları izleyeceğini yeniden konuşulur hale getirdi. Etap etap ilerleyen bu model, geniş alanlarda dönüşümün tek seferde değil, planlı aralıklarla hayata geçirilmesini amaçlıyor.

Etaplı Dönüşüm Modeli Nasıl İşliyor?

Geniş ölçekli dönüşüm alanlarında uygulanan etap yöntemi, alanın tamamının aynı anda boşaltılması yerine, belirli ada veya mahalle bölümlerinin sırayla ele alınmasını öngörür. Bu yaklaşımın temel gerekçesi, süreç boyunca oluşan barınma ihtiyacını yönetilebilir düzeyde tutmak ve inşaat kapasitesini kademeli olarak kullanmaktır.

Etaplı modelde her aşama; hak sahipliği tespiti, uzlaşma görüşmeleri, tahliye, yıkım ve yeni yapıların inşası başlıklarını kendi içinde yeniden yürütür. Bir etabın tamamlanmasıyla elde edilen konutlar, çoğu zaman sonraki etapta yerinden olacak hak sahipleri için alternatif oluşturur. Bu nedenle etaplar arasındaki takvim uyumu, sürecin bütününün başarısını belirleyen unsurlar arasında yer alır.

Hak Sahipliği ve Uzlaşma Aşaması

Dönüşüm alanlarında maliklerin ilk muhatap olduğu başlık, hak sahipliğinin tespitidir. Taşınmazın mevcut değeri, yüzölçümü, kat mülkiyeti durumu ve varsa müştemilat bilgileri, uzlaşma görüşmelerinin temelini oluşturur. Bu aşamada malike genellikle yeni yapılacak konuttan bağımsız bölüm verilmesi, bedelin nakden ödenmesi veya farklı bir alandan konut tahsisi gibi seçenekler sunulur.

Sürecin sağlıklı ilerlemesi için maliklerin şu başlıkları önceden netleştirmesi önem taşıyor:

• Taşınmazın tapu kaydı, hisse durumu ve varsa şerhler
• Uzlaşma teklifinde belirtilen değerleme yönteminin dayanağı
• Yeni bağımsız bölümün metrekaresi, konumu ve teslim takvimi
• Süreç boyunca sağlanacak kira yardımı veya geçici barınma çözümleri
• Uzlaşma sağlanamaması halinde başvurulabilecek idari ve hukuki yollar

Mevzuat Çerçevesi ve Malik Hakları

Türkiye'de dönüşüm uygulamalarının büyük bölümü, 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun ve ilgili uygulama yönetmeliği çerçevesinde yürütülüyor. Kanun kapsamında maliklere; riskli yapı tespiti talep etme, tespite itiraz etme, uzlaşma sürecinde bilgi alma ve şartları taşımaları halinde kira yardımı ile kredi desteğinden yararlanma gibi haklar tanınıyor.

Yapının riskli olduğunun kesinleşmesinin ardından yeniden yapım kararı, kanunda belirlenen karar yeter sayısına göre alınıyor. 2023 yılında yapılan düzenlemeyle bu eşik esnetilerek uzlaşma süreçlerinin hızlandırılması hedeflendi. Buna rağmen uygulamada, mirasçı sayısının fazla olduğu veya hisselerin parçalı olduğu taşınmazlarda görüşmelerin uzayabildiği görülüyor.

Bölge Sakinleri İçin Süreç Takvimi

Yeni bir etabın ilan edilmesiyle birlikte bölge sakinleri için genellikle bilgilendirme toplantıları düzenleniyor ve uzlaşma görüşmeleri için randevu takvimi oluşturuluyor. Bu takvimin takip edilmesi, maliklerin süre kaçırmaması açısından kritik önemde. Tebligatların adres değişikliği nedeniyle ulaşmaması, itiraz sürelerinin kaçırılması gibi durumlar, sonradan telafisi güç sonuçlar doğurabiliyor.

Bu nedenle bölgede taşınmazı bulunan maliklerin, tapu ve iletişim bilgilerini güncel tutması, resmi duyuruları düzenli izlemesi ve uzlaşma görüşmelerine belgeleriyle birlikte katılması öneriliyor.

Kiracılar ve Ticari İşletmeler Açısından Durum

Dönüşüm süreçleri yalnızca malikleri değil, alandaki kiracıları ve ticari işletmeleri de doğrudan etkiliyor. Tahliye takviminin önceden bilinmesi, kiracıların yeni konut arayışını planlamasına imkân tanıyor. Ticari işletmeler açısından ise faaliyetin geçici olarak taşınması, müşteri kaybı riski ve yeni yerde ruhsat işlemleri gibi başlıklar öne çıkıyor. İlgili idarelerce yapılan açıklamalarda, bu kesimlere yönelik desteklerin uygulama esaslarına göre belirlendiği ifade ediliyor.

Yıkım ve İnşaat Aşamasında Nelere Dikkat Ediliyor?

Uzlaşma ve tahliye tamamlandıktan sonra sıra kontrollü yıkım ve yeni yapıların inşasına geliyor. Bu aşamada çevre güvenliği, toz ve gürültü kontrolü, hafriyat atıklarının mevzuata uygun şekilde bertaraf edilmesi ile altyapı hatlarının güvenli biçimde iptal edilmesi öne çıkan teknik başlıklar arasında yer alıyor.

Yeni yapıların projelendirilmesinde ise güncel deprem yönetmeliği esas alınıyor. Zemin etüdü sonuçlarına göre belirlenen taşıyıcı sistem, yapı denetim süreçleri ve kullanılan malzemenin standartlara uygunluğu, dönüşümün asıl amacı olan can güvenliğinin sağlanması bakımından belirleyici oluyor. Bu nedenle hak sahiplerinin, teslim aşamasında yapı denetim raporlarını ve yapı kullanma izin belgesini talep etmesi öneriliyor.

Etaplar Arasındaki Koordinasyonun Önemi

Etaplı dönüşümde en sık karşılaşılan sorun başlıklarından biri, etaplar arasındaki takvim uyumsuzluğudur. Bir etabın inşaatı öngörülenden uzun sürdüğünde, sonraki etapta tahliye edilecek hak sahipleri için hazırlanan konut arzı da gecikebiliyor. Bu durum hem kira yardımı süresinin uzamasına hem de sürece ilişkin güvenin zayıflamasına yol açabiliyor.

İlgili idareler tarafından yapılan açıklamalarda, etapların planlanmasında inşaat kapasitesi, finansman takvimi ve hak sahibi sayısının birlikte değerlendirildiği ifade ediliyor. Bölge sakinlerinin resmi duyuruları düzenli takip etmesi, takvimde oluşabilecek değişiklikleri zamanında öğrenmesi açısından önem taşıyor.

Kazım Karabekir Mahallesi'nde başlatılacak yeni etap, Kayseri'de aşamalı olarak yürütülen dönüşüm programının devamı niteliğinde. Sürecin hızı büyük ölçüde uzlaşma görüşmelerinin tamamlanmasına bağlı olacağı için, bölgedeki maliklerin haklarını ve takvimi önceden bilmesi kritik önem taşıyor. Süreçle ilgili ayrıntılı bilgi için tüm rehberler sayfamızı inceleyebilirsiniz. Kentsel dönüşüm sürecinizi başlatmak için kentsel dönüşüm başvuru formu'nu doldurabilirsiniz.