Konya Suriçi Çarşısı'nda Son Etabın Temeli Atıldı: 6 Milyar Liralık Dönüşüm

Konya'nın Meram ilçesinde yürütülen Sahibata Şükran kentsel dönüşüm projesi kapsamında, Suriçi Çarşısı'nın üçüncü ve son etabının temeli düzenlenen törenle atıldı. Toplam maliyeti 6 milyar lirayı aşan projede, 22 yıla yayılan planlama ve altyapı sürecinin ardından yapılaşma ayağının son halkasına geçilmiş oldu.

163 bin metrekarelik alanda yürütülen proje, Roma döneminden Selçuklu ve Osmanlı'ya uzanan kent hafızasını yeniden görünür kılmayı hedefliyor. Meram Belediyesi tarafından hayata geçirilen çalışma, şehir merkezindeki ticari dokuyu da yeniden düzenliyor. Proje alanının büyüklüğü, uygulamanın tek seferde değil etaplar halinde yürütülmesini zorunlu kıldı.

Temel Atma Törenine Protokol Katıldı

Üçüncü etabın temel atma törenine Konya Valisi İbrahim Akın, Konya Büyükşehir Belediye Başkanı Uğur İbrahim Altay ve Meram Belediye Başkanı Mustafa Kavuş katıldı. Törende yapılan açıklamalarda, son etabın şehir merkezine yeni bir vizyon kazandırmasının hedeflendiği ifade edildi.

Proje alanı, Konya şehir merkezinin tarihi çekirdeğinde yer alıyor. Bu konum, dönüşümün yalnızca yapı yenileme değil, aynı zamanda bir kent belleği çalışması olarak kurgulanmasını gerektirdi. Alanın çevresindeki cami, türbe ve çarşı dokusunun korunması, mimari programın belirlenmesinde başlıca ölçüt olarak öne çıktı.

690 Bağımsız Bölüm Ticarete Kazandırılıyor

Son etapta 94 dükkân ve 98 ofis inşa edilecek. Önceki etaplarla birlikte değerlendirildiğinde bölgede toplam 690 bağımsız bölüm ticaret ve sosyal hayatın hizmetine sunulmuş olacak. Dükkân ve ofis karması, alanın yalnızca perakende değil hizmet sektörü açısından da çekim merkezi haline gelmesini amaçlıyor.

Meram Belediye Başkanı Mustafa Kavuş, dönüşüm sırasında imar haklarının yaklaşık yüzde 50'sinden vazgeçildiğini belirterek, yoğun yapılaşma yerine tarihi dokuya, yeşil alanlara ve kamusal mekânlara öncelik verildiğini aktardı. Kavuş, projeyle geleceğe bir miras bırakıldığını ifade etti.

İmar hakkından feragat edilmesi, benzer ölçekteki merkez projelerinde sık rastlanan bir tercih değil. Bu yaklaşım, alandaki yapı yoğunluğunu sınırlayarak açık alan oranının yükselmesini sağlıyor. Buna karşılık, üretilecek bağımsız bölüm sayısının azalması nedeniyle proje finansmanının daha uzun bir zamana yayılması gerekebiliyor.

Bölgede faaliyet gösteren esnaf açısından ise temel beklenti, yeni yapıların teslim takvimi ve dükkân tahsis sürecinin nasıl işleyeceği yönünde. Etaplı uygulamalarda hak sahiplerine tahsis edilecek bağımsız bölümlerin konumu ve metrekaresi, genellikle önceki mülkiyet durumuna göre belirlenen bir değerleme esasına dayanıyor.

Kazılarda Roma ve Selçuklu Dönemi Kalıntıları

Konya Büyükşehir Belediye Başkanı Uğur İbrahim Altay, bölgenin Büyükşehir Belediyesi tarafından yürütülen Darü'l-Mülk vizyonunun kritik halkalarından biri olduğunu belirterek, alanda yapılan kazılarda Roma yolu, Roma hamamı ve Selçuklu dönemine ait kalıntıların ortaya çıkarıldığını dile getirdi.

Vali İbrahim Akın ise tarihi birikimi modern yaşamın konforuyla buluşturan projenin, yatay mimarisi ve estetik dokusuyla örnek bir dönüşüm modeli sunduğunu kaydetti. Yatay mimari tercihi, yüksek katlı yapılaşmanın tarihi siluet üzerindeki etkisini sınırlamayı amaçlayan bir planlama kararı olarak değerlendiriliyor.

Arkeolojik Park ve Yeşil Alan Planı

Proje yalnızca yapı üretimiyle sınırlı kalmıyor. İnşaat çalışmalarının tamamlanmasının ardından hayata geçirilmesi planlanan bileşenler şöyle sıralanıyor:

• 16 bin metrekarelik Arkeolojik Park Alanı
• Larende bölgesinde 42 bin 200 metrekarelik park düzenlemesi
• Tarihi dokuyla uyumlu yaya aksları ve kamusal meydanlar

Bu bileşenlerle alanın ticaret, turizm, doğa ve tarihin kesiştiği bir çekim merkezine dönüşmesi hedefleniyor. Arkeolojik park uygulaması, kazılarda açığa çıkarılan kalıntıların yeniden gömülmek yerine ziyarete açık biçimde sergilenmesi anlamına geliyor.

Tarihi Kent Merkezlerinde Dönüşüm Neden Farklı İlerler?

Tarihi kent merkezlerinde yürütülen projeler, konut ağırlıklı uygulamalardan farklı bir teknik ve hukuki çerçeve gerektirir. Suriçi örneğinde olduğu gibi, planlama süresinin yirmi yılı aşması bu farkın somut göstergesidir.

Bu tür alanlarda öne çıkan başlıca konular şunlardır:

• Koruma bölge kurulu izinleri ve kazı çalışmalarının yapı programına etkisi
• Esnafın geçici taşınması ve ticari faaliyetin kesintiye uğramaması için etaplama
• Mülkiyet yapısının parçalı olması nedeniyle uzlaşma süreçlerinin uzaması
• Arkeolojik buluntular nedeniyle proje revizyonu ihtiyacı
• Altyapı yenilemesinin yapı üretimiyle eş zamanlı planlanması

Etaplı ilerleyen bir kurgu, bu başlıkların aynı anda yönetilmesini kolaylaştırıyor. Suriçi projesinde de yapılaşmanın üç etaba bölünmesi, alanın tamamının aynı anda kapanmasını önleyen bir yaklaşım olarak öne çıkıyor. Böylece esnafın bir bölümü faaliyetini sürdürürken diğer bölümde inşaat devam edebiliyor.

Takvim ve Beklentiler

Temeli atılan üçüncü etabın tamamlanmasıyla birlikte Suriçi Çarşısı'nda yapılaşma süreci sonlanmış olacak. Ardından park ve arkeolojik alan düzenlemelerinin gündeme gelmesi bekleniyor. Alanın bütününün kullanıma açılmasıyla birlikte, şehir merkezindeki yaya yoğunluğunun ve ticari hareketliliğin artması öngörülüyor.

Projenin tamamlanmasıyla birlikte alanın, Konya'yı ziyaret eden turistler için Mevlana Müzesi çevresindeki güzergâhı tamamlayan bir durak haline gelmesi hedefleniyor. Arkeolojik park bileşeni, bu hedefin kültürel ayağını oluşturuyor.

Şehir merkezlerindeki dönüşüm projeleri, yapı güvenliğinin yanında ticari canlılık ve kültürel miras başlıklarını da aynı masada ele almayı gerektiriyor. Kendi bölgenizdeki süreci değerlendirirken malik hakları, uzlaşma oranları ve sözleşme başlıklarını inceleyebileceğiniz tüm rehberler sayfamızdan yararlanabilirsiniz. Kentsel dönüşüm sürecinizi başlatmak için kentsel dönüşüm başvuru formu'nu doldurabilirsiniz.