Örnekköy'de kentsel dönüşüm isyanı: Büyükşehir'e 'teslim' çağrısı!

İzmir'in Örnekköy Mahallesi, yıllardır süregelen kentsel dönüşüm projeleriyle gündemde kalmaya devam ediyor. Son dönemde mahalle sakinleri arasında artan tepkiler ve örgütlenmeler, dönüşüm sürecinin mevcut haliyle yürütülemeyeceğine dair güçlü bir irade beyanı niteliği taşıyor. Özellikle Büyükşehir Belediyesi'nin öncülüğünde yürütülen projeye karşı çıkan vatandaşlar, düzenlenen geniş katılımlı bir toplantıda, belediyeye "teslim" çağrısında bulunarak, taleplerinin dikkate alınmasını ve sürecin halk lehine yeniden şekillendirilmesini talep etti. Bu çağrı, projenin geleceği ve dönüşümün mahalleliyle uyumu konusunda önemli soru işaretleri yaratıyor.

Kentsel Dönüşüm Sürecinin Kökenleri ve Mevcut Durum

Örnekköy'deki kentsel dönüşüm projesi, bölgenin deprem riski taşıyan eski yapı stoğunun yenilenmesi ve modern, güvenli yaşam alanları oluşturulması hedefiyle yıllar önce başlatıldı. Büyükşehir Belediyesi tarafından yürütülen bu kapsamlı proje, yaklaşık 6.000 konut ve iş yerini etkileyecek büyüklükte. Projenin ana gayesi, bölgeyi olası depremlere karşı dirençli hale getirmek, altyapıyı güçlendirmek ve yaşam kalitesini artırmaktı. Ancak, süreç içerisinde arsa payları, metrekare kayıpları, kira yardımı miktarları ve borçlanma koşulları gibi konularda yaşanan anlaşmazlıklar, projenin başlangıçtaki iyi niyetli hedeflerine gölge düşürdü. Özellikle son beş yıldır devam eden müzakereler ve yer yer yapılan kısmi yıkımlar, mahalleli arasında büyük bir belirsizlik ve endişe ortamı yarattı.

Mahalle Sakinlerinin Tepkileri ve Ortak Talepler

Projenin mevcut haliyle uygulanması konusunda derin endişeler taşıyan Örnekköy sakinleri, son aylarda seslerini daha gür çıkarmaya başladı. "Örnekköy Kentsel Dönüşüm Mağdurları Derneği" adı altında örgütlenen mahalleli, yaptıkları basın açıklamaları ve toplantılarla taleplerini kamuoyuyla paylaşıyor. Sakinlerin temel itiraz noktaları arasında, sunulan konut metrekarelerinin mevcut evlerinden çok daha küçük olması, ödenmesi talep edilen fark ücretlerinin ve borçlanma maliyetlerinin yüksekliği, kira yardımlarının yetersizliği ve en önemlisi sürecin şeffaflıktan uzak yürütülmesi yer alıyor. Dernek Başkanı Ayşe Yılmaz, "Biz dönüşüme karşı değiliz, ancak onurlu bir dönüşüm istiyoruz. Kimse mevcut evini borç batağına sürüklenmeden kaybetmek istemez. Büyükşehir Belediyesi, halkın gerçek beklentilerine kulak vermeli ve adil bir uzlaşma zemini oluşturmalıdır," ifadelerini kullandı. Yılmaz, özellikle borçlanma modelinin, düşük gelirli aileler için imkansız koşullar yarattığını vurguladı.

"Teslim" Çağrısının Anlamı ve Belediye Üzerindeki Baskı

Örnekköy'de yankılanan "teslim çağrısı", Büyükşehir Belediyesi'nden projenin mevcut koşullarını yeniden gözden geçirmesini, halkın lehine revizyonlar yapmasını ve daha katılımcı bir süreç benimsemesini talep eden güçlü bir mesaj niteliğinde. Mahalle sakinleri, belediyenin bugüne kadarki tek taraflı tutumunu terk ederek, masa başında gerçek bir müzakere ortamı yaratmasını bekliyor. Örnekköy Muhtarı Hasan Demir, yaptığı açıklamada, "Halkımızın sesine kulak tıkanamaz. Bu çağrı, bir isyan değil, çözüm talebidir. Büyükşehir Belediyemizin yetkilileri, buradaki on binlerce insanın geleceğini ilgilendiren bu kritik konuda daha hassas davranmalı ve halkın güvenini tazeleyecek adımlar atmalıdır," dedi. Demir, özellikle yerinde dönüşüm ilkesinin tam anlamıyla uygulanması ve kimsenin mağdur edilmemesi gerektiğini dile getirdi. Sakinler, talepleri karşılanana kadar eylemlerine devam edeceklerini ve hukuki yolları da sonuna kadar kullanacaklarını belirtiyor.

Büyükşehir Belediyesi'nin Konuya Yaklaşımı ve Resmi Açıklamalar

Örnekköy sakinlerinin artan tepkileri karşısında Büyükşehir Belediyesi'nden de çeşitli açıklamalar geldi. Belediye yetkilileri, projenin öncelikli amacının can güvenliğini sağlamak olduğunu ve bölgedeki yapıların depreme karşı risk taşıdığını vurguluyor. Yapılan resmi açıklamada, projenin teknik ve finansal gerçekler çerçevesinde yürütüldüğü, vatandaşların mağdur olmaması için azami çaba gösterildiği ifade edildi. Belediyeden yapılan yazılı açıklamada şu ifadelere yer verildi: "Örnekköy'deki kentsel dönüşüm projesi, vatandaşlarımızın can ve mal güvenliğini teminat altına almak üzere büyük bir titizlikle hazırlanmıştır. Süreç boyunca tüm hak sahipleriyle birebir görüşmeler yapılmış, talepleri dinlenmiş ve imkanlar dahilinde en uygun çözümler sunulmaya çalışılmıştır. Kira yardımları güncel piyasa koşullarına göre belirlenmekte, borçlanma koşullarında ise hak sahiplerinin ödeme gücü göz önünde bulundurulmaktadır. Belediyemizin kapıları her zaman diyaloğa açıktır ve projenin halkımızın faydasına tamamlanması için çabalarımız sürecektir." Yetkililer, projenin aksamadan devam etmesinin bölgenin geleceği için kritik önem taşıdığını da ekledi. Özellikle maliyetlerin sürekli yükseldiği bir ekonomik ortamda, belediyenin de belirli bütçe kısıtlamaları dahilinde hareket etmek zorunda kaldığı belirtiliyor.

Uzlaşma Yolları ve Gelecek Senaryoları

Örnekköy'deki kentsel dönüşüm projesinin akıbeti, taraflar arasındaki diyaloğun ve uzlaşma zemininin ne kadar genişletilebileceğine bağlı. Mahalle sakinleri ve sivil toplum kuruluşları, Büyükşehir Belediyesi'nden projeyi teknik, sosyal ve ekonomik açılardan yeniden değerlendirecek bağımsız uzmanların da dahil olduğu kentsel dönüşüm masası kurulmasını talep ediyor. Böyle bir masanın, hem mahallelinin endişelerini giderecek hem de belediyenin proje hedeflerinden sapmadan çözümler üretilmesine yardımcı olabileceği düşünülüyor. Ankara Üniversitesi Şehir ve Bölge Planlama Bölümü'nden Prof. Dr. Elif Kara, benzer kentsel dönüşüm süreçlerinde yaşanan krizlerin, katılımcı ve şeffaf yaklaşımlarla aşılabildiğini belirtiyor. "Önemli olan, halkın projeye olan inancını yeniden tesis etmek ve sürdürülebilir, adil bir model geliştirmektir," diyen Kara, mahalle bazında yapılan özel analizlerin ve esnek borçlanma modellerinin önemini vurguluyor. Önümüzdeki dönemde, mahalle sakinlerinin eylemleri ve belediyenin atacağı adımlar, Örnekköy'ün geleceğini şekillendirecek temel faktörler olacak gibi görünüyor. Projenin durması ya da tarafların anlaşması, bölge için farklı sonuçlar doğuracaktır. Her iki durumda da, bu süreç, Türkiye'deki kentsel dönüşüm uygulamalarına dair önemli bir örnek teşkil etmeye aday.

Örnekköy'de yaşanan bu "kentsel dönüşüm isyanı", Türkiye genelindeki benzer projelerde karşılaşılan zorlukların bir yansıması olarak değerlendirilebilir. Projenin başarısı, sadece yapıların yenilenmesiyle değil, aynı zamanda mahallelinin sosyo-ekonomik dokusunun korunması, hakkaniyetli uzlaşma sağlanması ve katılımın en üst düzeyde tutulmasıyla ölçülecektir. Taraflar arasındaki mevcut gerilimin aşılması ve ortak bir zeminde buluşulması, hem Örnekköy'ün hem de ülke genelindeki kentsel dönüşüm süreçlerinin geleceği için büyük önem taşımaktadır. Bu süreçte hak sahiplerinin bilinçli adımlar atması için kentsel dönüşüm rehberleri faydalı bilgiler sunabilir. Kentsel dönüşüm sürecinizi başlatmak için kentsel dönüşüm başvuru formu'nu doldurabilirsiniz.