Sertif Gökçe’den, Kocaeli'deki Kentsel Dönüşüme Sert Çıkış: "Ben Bile Ne Önerildiğini Bilmiyorum." -

Türkiye'nin deprem kuşağında yer alması, kentsel dönüşüm projelerini ülkenin en kritik gündem maddelerinden biri haline getirmektedir. Özellikle 1999 Marmara Depremi'nin merkez üssü yakınındaki Kocaeli kentsel dönüşüm gibi şehirlerde, mevcut yapı stokunun yenilenmesi ve depreme dayanıklı hale getirilmesi hayati bir öneme sahiptir. Ancak bu süreçler, sıklıkla bürokratik engeller, finansman zorlukları ve en önemlisi iletişim eksiklikleri nedeniyle tartışmalara yol açmaktadır. Son olarak, Kocaeli'deki kentsel dönüşüm projelerine yönelik Sertif Gökçe tarafından yapılan "Ben bile ne önerildiğini bilmiyorum" şeklindeki çıkış, bu süreçlerdeki şeffaflık ve katılımcılık sorunlarını bir kez daha kamuoyunun dikkatine sunmuştur. Bu açıklama, yalnızca Kocaeli özelinde değil, Türkiye genelindeki kentsel dönüşüm uygulamalarının genel işleyişine dair önemli soruları beraberinde getirmektedir.

Kentsel Dönüşümün Türkiye Gündemindeki Vazgeçilmez Yeri

Türkiye, coğrafi konumu itibarıyla dünyanın en aktif deprem kuşaklarından biri üzerinde yer almaktadır. Geçmişte yaşanan büyük depremler, özellikle 1999 Gölcük ve 2023 Kahramanmaraş depremleri, mevcut yapı stokunun önemli bir kısmının deprem riskine karşı yetersiz olduğunu acı bir şekilde ortaya koymuştur. Bu gerçeklik, kentsel dönüşümü sadece bir şehir planlama meselesi olmaktan çıkarıp, ulusal bir güvenlik ve beka sorunu haline getirmiştir. Riskli yapıların tespiti, tahliyesi ve yeniden inşası süreçleri, milyonlarca insanın can ve mal güvenliğini doğrudan etkilemektedir. Bu nedenle, kentsel dönüşüm projeleri, merkezi ve yerel yönetimlerin en öncelikli görevleri arasında yer almakta, sürekli olarak yatırım ve çaba gerektirmektedir.

Kentsel dönüşüm, sadece binaların yıkılıp yeniden yapılması anlamına gelmemekte; aynı zamanda altyapının yenilenmesi, yeşil alanların artırılması, sosyal donatı alanlarının oluşturulması ve şehirlerin genel yaşam kalitesinin yükseltilmesi gibi çok boyutlu hedefleri de kapsamaktadır. Bu kapsamlı yaklaşım, projelerin karmaşıklığını artırırken, tüm paydaşların sürece aktif katılımını ve bilgilendirilmesini zorunlu kılmaktadır. Ancak çoğu zaman, bu ideal yaklaşımın sahada tam olarak uygulanamadığı, süreçlerin yavaş ilerlediği veya beklenen şeffaflıkta yürütülemediği gözlemlenmektedir.

Kocaeli Özelinde Kentsel Dönüşüm Süreçlerinin Zorlukları

Kocaeli, 1999 depreminde büyük yıkım yaşamış ve bu acı tecrübenin ardından deprem gerçeğiyle yüzleşmiş bir şehirdir. Bu nedenle, şehirdeki kentsel dönüşüm projeleri, bölge halkı için özel bir hassasiyet taşımaktadır. Ancak Sertif Gökçe'nin dile getirdiği gibi, "Ben bile ne önerildiğini bilmiyorum" şeklindeki açıklamalar, Kocaeli'deki dönüşüm süreçlerinin yeterince şeffaf yürütülmediği veya ilgili tarafların yeterince bilgilendirilmediği yönünde ciddi endişeler yaratmaktadır. Bu tür bir iletişim eksikliği, projelerin kamuoyu nezdindeki meşruiyetini zedeleyebilir ve vatandaşların sürece olan güvenini sarsabilir.

Kentsel dönüşüm projeleri, genellikle çok sayıda hak sahibini, farklı beklentileri ve karmaşık mülkiyet ilişkilerini içerir. Bu durum, uzlaşma süreçlerini zorlaştırır ve projenin ilerlemesini yavaşlatabilir. Kocaeli özelinde, geçmişten gelen deprem travmasıyla birlikte, vatandaşların yeni konutlar, kira yardımları, taşınma süreçleri ve gelecekteki yaşam alanları hakkında net ve eksiksiz bilgiye sahip olma beklentisi yüksektir. Şeffaflık eksikliği, bu beklentilerin karşılanamamasına ve dolayısıyla projelere karşı direncin artmasına neden olabilir. Bu durum, dönüşümün hızını ve etkinliğini olumsuz etkileyen önemli bir faktör haline gelmektedir.

Şeffaflık ve Katılımcılığın Kentsel Dönüşümdeki Kritik Rolü

Herhangi bir kentsel dönüşüm projesinin başarısı, teknik ve finansal yeterliliklerin yanı sıra, sürecin şeffaflığı ve tüm paydaşların katılımıyla doğrudan ilişkilidir. Sertif Gökçe'nin açıklaması, bu temel ilkenin Kocaeli'de tam olarak uygulanamadığına dair önemli bir göstergedir. Eğer bir vekil veya ilgili bir siyasetçi bile projenin detayları hakkında bilgi sahibi değilse, vatandaşların ve diğer sivil toplum kuruluşlarının sürece dahil edilmesi ve bilgilendirilmesi konusunda ciddi aksaklıklar olduğu düşünülebilir. Şeffaflık, kararların nasıl alındığını, projelerin hangi kriterlere göre belirlendiğini ve kaynakların nasıl kullanıldığını açıkça ortaya koyar.

Katılımcılık ise, projenin sadece teknik bir uygulama olmaktan öte, sosyal bir mutabakat süreci olduğunu vurgular. Hak sahiplerinin, yerel halkın, sivil toplum kuruluşlarının ve meslek odalarının görüşlerinin alınması, önerilerinin değerlendirilmesi ve endişelerinin giderilmesi, projenin toplumsal kabulünü artırır. Bu, projelere karşı oluşabilecek itirazları minimize eder ve sürecin daha hızlı ve sorunsuz ilerlemesine katkıda bulunur. Aksi takdirde, yukarıdan aşağıya dayatılan projeler, dirençle karşılaşacak ve uzun yargı süreçlerine veya toplumsal huzursuzluklara yol açabilecektir.

Riskli Yapılar ve Deprem Güvenliği Bağlamında Yenileme Süreçleri

Kentsel dönüşümün temel amacı, riskli yapıları ortadan kaldırarak şehirleri depreme karşı daha dirençli hale getirmektir. Bu, sadece binaların strüktürel güvenliğini sağlamakla kalmaz, aynı zamanda afet anında oluşabilecek can kayıplarını ve ekonomik zararları minimize etmeyi hedefler. Riskli yapı tespiti, mühendislik raporları ve bilimsel verilere dayanarak titizlikle yürütülmesi gereken bir süreçtir. Bu tespitlerin ardından, yenileme projelerinin hızla hayata geçirilmesi büyük önem taşır.

Ancak, yenileme süreçlerinin yavaşlaması veya belirsizliklerle dolu olması, deprem riskini taşıyan yapıların varlığını sürdürmesine neden olur. Bu durum, her geçen gün artan bir tehdit oluşturur ve olası bir afet durumunda yıkıcı sonuçlara yol açabilir. Bu nedenle, kentsel dönüşüm projelerinde zaman yönetimi, açık ve anlaşılır bilgi akışı ve tüm paydaşların sürece aktif katılımı, deprem güvenliğini sağlama hedefi açısından vazgeçilmezdir. Projelerin şeffaf bir şekilde yönetilmesi, halkın sürece güven duymasını ve riskli yapıların bir an önce dönüştürülmesi için gerekli desteği vermesini sağlar.

Sürecin Paydaşları Arası İşbirliği ve Koordinasyon

Kentsel dönüşüm projeleri, merkezi yönetimden yerel yönetimlere, hak sahiplerinden müteahhit firmalara, meslek odalarından sivil toplum kuruluşlarına kadar geniş bir paydaş yelpazesini içerir. Bu karmaşık yapıda, etkin bir işbirliği ve koordinasyon, projelerin başarısı için kilit rol oynamaktadır. Her paydaşın rol ve sorumluluklarının net bir şekilde tanımlanması, bilgi akışının düzenli sağlanması ve ortak hedefler doğrultusunda hareket edilmesi, sürecin sağlıklı işlemesi için esastır.

Sertif Gökçe'nin dile getirdiği gibi, bir temsilcinin bile projenin detaylarından haberdar olmaması, bu işbirliği ve koordinasyon mekanizmalarında ciddi bir aksaklık yaşandığını düşündürmektedir. Bu durum, bilgi kirliliğine, yanlış anlamalara ve gereksiz tartışmalara yol açabilir. Projelerin hızla ve etkin bir şekilde ilerleyebilmesi için, tüm paydaşların düzenli olarak bilgilendirildiği, görüşlerinin alındığı ve ortak bir platformda uzlaşının sağlandığı bir iletişim stratejisinin benimsenmesi kaçınılmazdır. Aksi takdirde, kentsel dönüşümün temel hedefleri olan deprem güvenliği ve şehirlerin yenilenmesi hedefleri sekteye uğrayabilir.

Kocaeli özelinde ortaya çıkan bu tartışma, Türkiye'deki kentsel dönüşüm süreçlerinin genel işleyişine dair önemli dersler içermektedir. Deprem gerçeğiyle yaşayan bir ülke olarak, riskli yapı stokunun dönüştürülmesi hayati bir zorunluluktur. Ancak bu süreçlerin başarıyla tamamlanabilmesi için sadece teknik ve finansal yeterlilikler değil, aynı zamanda şeffaflık, katılımcılık ve tüm paydaşlar arasında güçlü bir iletişim ve koordinasyon mekanizması da büyük önem taşımaktadır. Sertif Gökçe'nin açıklaması, bu temel ilkelerin önemini bir kez daha hatırlatarak, kentsel dönüşüm projelerinin gelecekte daha açık, anlaşılır ve kapsayıcı bir şekilde yürütülmesi gerektiğine işaret etmektedir. Bu sayede, şehirlerimizin depreme karşı daha dirençli hale gelmesi ve vatandaşlarımızın güvenli konutlarda yaşama hakkının eksiksiz sağlanması mümkün olacaktır. Kentsel dönüşüm sürecinizi başlatmak için kentsel dönüşüm başvuru formu'nu doldurabilirsiniz.