Yarısı Bizden Desteği 2027 Sonuna Uzatıldı: İstanbul'da Süreç Nasıl İşleyecek?

Riskli yapı stokunun yenilenmesinde başvurulan destek programlarından biri olan "Yarısı Bizden" kampanyasının süresi uzatıldı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından yapılan açıklamaya göre, İstanbul genelinde yürütülen kentsel dönüşüm çalışmalarını finansman tarafından destekleyen kampanya 31 Aralık 2027 tarihine kadar devam edecek. Karar, binasını yenilemek isteyen hak sahiplerine hazırlık, anlaşma ve sözleşme süreçleri için ek zaman tanıyor.

Kampanyanın Süresi 31 Aralık 2027'ye Uzatıldı

Yapılan açıklamayla birlikte kampanyanın takvimi netleşti. Riskli yapı tespiti yaptırmış ya da bu süreci başlatmayı planlayan yapılarda, malik kararının oluşturulması, proje hazırlığı ve yüklenici seçimi gibi aşamalar için daha geniş bir zaman aralığı doğmuş oldu. Uygulamada en çok vakit alan başlıkların başında maliklerin ortak karara varması geliyor. Bina ölçeğinde yürütülen görüşmelerde hisse oranları, bağımsız bölüm büyüklükleri ve değer farkları gibi konuların netleştirilmesi zaman gerektiriyor. Sürenin uzatılması, bu aşamaların sıkışık bir takvime sığdırılmak zorunda kalmadan tamamlanabilmesine imkân tanıyor.

Kampanya, riskli yapı tespiti tamamlanan binalarda yenileme maliyetinin bir bölümünün kamu kaynağıyla karşılanması esasına dayanıyor. Uygulamadan yararlanmak isteyen maliklerin, binalarına ilişkin tespit sürecini tamamlamış olması ve başvuru koşullarını sağlaması gerekiyor. Süreci yürüten kurumlar, başvuruların bina bazında değerlendirildiğini ve her yapının kendi teknik raporu üzerinden ele alındığını belirtiyor. Bu nedenle aynı mahallede yer alan iki bina için süreç farklı hızlarda ilerleyebiliyor.

İstanbul'da Yapı Stoku Neden Öncelikli Başlık

İstanbul kentsel dönüşüm gündeminin merkezinde, deprem riski taşıyan ve ekonomik ömrünü tamamlamış yapıların yenilenmesi bulunuyor. Kentte 2000 yılı öncesinde, yani güncel deprem yönetmelikleri yürürlüğe girmeden inşa edilmiş çok sayıda bina yer alıyor. Bu yapıların bir bölümünde zemin etüdü, malzeme kalitesi ve taşıyıcı sistem tasarımı bugünkü standartların gerisinde kalıyor. Kamu kurumlarının açıklamalarında dönüşüm, yalnızca konut yenileme değil aynı zamanda bir afet hazırlığı başlığı olarak ele alınıyor. Destek programlarının süresinin uzatılması da bu çerçevede, dönüşümü hızlandırmaya yönelik araçlardan biri olarak değerlendiriliyor.

Sektörden Değerlendirme: Ek Süre Erteleme Anlamına Gelmiyor

Kararı değerlendiren Erdem İnşaat Yönetim Kurulu Başkanı Sedat Erdem, kampanyanın uzatılmasının güvenli konutlara ulaşmak isteyen vatandaşlar açısından önemli bir imkân oluşturduğunu belirtti. Erdem, riskli binalarda yaşayan vatandaşlara dönüşümü geciktirmeme çağrısında bulundu. Uzatılan sürenin dönüşümü ertelemek için değil, güvenli yapılara geçişi planlamak için değerlendirilmesi gerektiğini söyleyen Erdem, apartman sakinlerinin binalarının mevcut durumunu öğrenerek proje, finansman ve sözleşme koşullarını birlikte ele almasının önemine dikkat çekti.

Sektör tarafında dile getirilen bir diğer başlık, yüklenici seçiminde şeffaflığın korunması oluyor. Maliklerin sözleşme öncesinde firmanın tamamladığı işleri, teslim takvimine uyum performansını ve finansal yapısını incelemesi tavsiye ediliyor. Sözleşmede teslim süresi, gecikme halinde uygulanacak koşullar, kira yardımının kim tarafından karşılanacağı ve bağımsız bölüm paylaşımının hangi ölçütlere göre yapılacağı gibi maddelerin açık biçimde yer alması, ilerleyen aşamalarda oluşabilecek uyuşmazlıkları azaltıyor.

Hak Sahipleri İçin Öne Çıkan Adımlar

Dönüşüm sürecine başlamayı planlayan bina sakinlerinin izlemesi gereken aşamalar, mevzuatta belirli bir sıra izliyor. Bu başlıklar aşağıdaki şekilde özetlenebilir:

• Binanın güncel durumunun tespiti için lisanslı kuruluşlara başvurularak riskli yapı tespiti yaptırılması
• Tespit sonucunun ilgili idareye bildirilmesi ve tebligat sürecinin tamamlanması
• Maliklerin bir araya gelerek yapının yenilenmesine ilişkin ortak kararı oluşturması
• Proje, maliyet ve paylaşım koşullarının yazılı biçimde netleştirilmesi
• Destek ve kredi imkânlarının başvuru koşullarıyla birlikte değerlendirilmesi

Bu adımların eş zamanlı yürütülmesi, sürecin toplam süresini belirgin biçimde kısaltabiliyor. Özellikle malik görüşmelerinin erken başlatılması, ilerleyen aşamalarda ortaya çıkabilecek anlaşmazlıkların önüne geçilmesine yardımcı oluyor.

Finansmana Erişim Süreci Belirlemeye Devam Ediyor

Sektör temsilcilerinin değerlendirmelerinde, devlet desteğinin yanı sıra vatandaşların finansmana erişiminin dönüşüm projelerinin ilerleme hızında belirleyici olduğu ifade ediliyor. İnşaat maliyetlerindeki değişim, projelerin bütçelenmesini ve teslim takvimlerini doğrudan etkileyen unsurlar arasında yer alıyor. Bu nedenle hak sahiplerinin yalnızca destek tutarını değil, kendi katkı payını, kira yardımı imkânlarını ve geçici konaklama giderlerini de içeren bütüncül bir hesap yapması öneriliyor.

Dönüşüm sürecinde geçici konaklama planlaması da maliyet hesabının parçası olarak öne çıkıyor. Yıkım ile yeni yapının teslimi arasında geçen sürede kira ödemesi yapacak hak sahiplerinin, bu kalemi baştan bütçeye eklemesi öneriliyor. Kira yardımı imkânlarının kapsamı ve süresi, başvuru yapılan programa göre değişiklik gösterebiliyor.

Takvim Uzadı, Hazırlık Süresi Kısaldı

Uzatılan takvim, dönüşüm sürecini başlatmayı düşünen bina sakinleri açısından bir hazırlık aralığı anlamına geliyor. Bu aralıkta yapılacak tespit başvuruları, malik toplantıları ve finansman görüşmeleri, ilerleyen dönemde uygulama aşamasına daha hızlı geçilmesini sağlayabiliyor. Süreci yöneten kurumların paylaştığı bilgilerde, başvuruların yoğunlaştığı dönemlerde tespit ve onay aşamalarının uzayabildiği belirtiliyor. Bu nedenle sürecin erken başlatılması, takvimin sonuna doğru oluşabilecek yığılmalardan etkilenmemek açısından önem taşıyor.

Kampanyanın kapsamı, başvuru koşulları ve destek tutarlarına ilişkin ayrıntılar ilgili kurumların resmi duyuruları üzerinden takip edilebiliyor. Hak sahiplerinin, binalarına ilişkin teknik ve hukuki adımları bir arada planlaması sürecin sağlıklı ilerlemesi açısından öneriliyor. Kentsel dönüşüm sürecinizi başlatmak için kentsel dönüşüm başvuru formu'nu doldurabilirsiniz.